Kogelvissen
Kogelvissen zijn een vissoort apart. Je vind ze leuk of niet, al kan ik me dat laatste haast niet voorstellen. Zoals alle speciale vissoorten is het ook bij kogelvissen belangrijk dat je je inleest in de soort die je wilt gaan houden. Kogelvissen hebben namelijk wel een aantal eisen die ze stellen aan de bak, de inrichting, waterkwaliteit, medebewoners en voedsel. Maar wanneer aan deze eisen wordt voldaan zijn het zeker harde vissen, en ziektes komen dan bijna niet voor. Hier boven staan een aantal links die je iets meer laten weten over het kogelwereldje. Natuurlijk is een site iets statisch en wil je echt gerichte adviezen, dan raadt ik je zeker aan een bezoekje te brengen aan het enige nederlandse kogelvissenforum. Hier zitten mensen op die al de nodige ervaring hebben opgedaan met verschillende soorten kogels. Ze zullen je daar een eerlijk advies geven waar je vanuit mag gaan dat dit correcte informatie is. Iets wat je in een dieren/aquariumwinkel niet altijd zult krijgen.
Het "goede advies"
Er zijn nog steeds zo veel misverstanden over kogelvissen, wat helaas behoorlijk wat leed kan veroorzaken.
Bij de kogelvis zelf of bij de onwetende aanschaffer.
Er zijn mensen die denken:
- kogelvissen zijn ideale slakkenbestrijders
- kogelvissen zijn allemaal brakwater
- kogelvissen kunnen makkelijk in een gezelschapsaquarium
- (kogel)vissen groeien naar de maat van je aquarium
- Dierenwinkels hebben het beste voor met hun vissen, en weten vrijwel alles
Dit allemaal niet waar.
Kogelvissen zijn de ideale slakkenbestrijders
NEE.
Kogelvissen eten inderdaad slakken en kunnen hierdoor snel een aquarium slakvrij maken. De nadelen wegen alleen niet op tegen de voordelen van het slakvrij maken van een aquarium. De meest verkochte kogelvissen horen al niet in een zoet water aquarium thuis. De groen gevlekte kogelvis (GSP, T. nigroviridis) kom je het meest tegen. Deze kogelvis wordt geboren in zoet water maar migreert stroomafwaarts naar brak tot uiteindelijk zwaar brak/zeewater. Daarnaast worden deze dieren zo'n 15cm en worden ze met het ouder worden ook nog eens een stuk agressiever. Daarnaast wordt het figuur8 kogelvisje (T. biocellatus) vaak aangeboden en ook dit is een brakwatervis, echter leeft deze op lichtbrak water.
Echte zoetwater kogelvissen zoals de dwerg kogelvis (C. travancoricus), kunnen in de grotere aquaria redelijk goed met bijvissen worden gehouden. Maar ook deze zullen een hapje willen nemen uit tankgenootjes.
Alle kogelvissen zijn brakwater
Regelmatig lees/hoor ik weer ergens iemand zeggen dat alle kogelvissen brakwatervissen zijn. Dit is totaal niet waar. Er zijn zowel zoetwater als brakwater als zeewaterkogelvissen. Het merendeel van de zoetwaterkogelvissen zijn alleen nogal specialisten vissen. Zeer agressief en inactief. Dit zijn ook de kogels waar je absoluut geen andere vissen bij moet zetten die niet als voer dienen. Bovenaan kan je kijken welke kogelvissen in zoet, brak en zeewater thuis horen.
Kogelvissen kunnen makkelijk in een gezeldschapsaquarium
Ik denk dat wanneer je de korte beschrijvingen van de kogelvissen hierboven leest dat je zelf kunt inzien dat dit dus absoluut niet het geval is. De C. asellus is redelijk vreedzaam en laat medebewoners redelijk met rust. Al heb ik ze hier toch met een behoorlijke doeltreffendheid dwergchiclide zien terroriseren en hing er een ochtend de kop van een vis uit Sparrow's mond. De dwergkogelvis (C. travancoricus) is ook een redelijke goede keus voor in een gezelschapsaquarium, maar ook deze visjes zullen het niet kunnen laten af en toe een hap uit een vin te nemen. Dus wanneer je je gezelschapsvissen een warm hart toe draagt en je geen vissen wilt hebben rondzwemmen die stukken vin missen zou ik geen kogelvis aan het vissenbestand toevoegen.
Soorten, zoet - brak - zout
Kogelvissen zijn er in alle maten en soorten. Zoetwater, brakwater en zoutwater. Hele actieve kogelvissen en zeer inactieve. Sommige zijn redelijk te houden met soortgenoten dan wel bakgenootjes, bij andere wordt simpelweg alles aangevallen en vermoord. Belangrijk is het dus om te weten wat je wilt en wat je uiteindelijk in huis haalt. Want helaas zijn op het gebied van kogelvissen nog veel tegenstrijdige verhalen te vinden. Boeken die een hoogaanzien hebben op aquariastiek zitten er met betrekking tot kogelvissen vaak helemaal naast.
Een absolute aanrader op gebied van kogelvissen is het boek: Aqualog - The Puffers of fresh and brackish waters, geschreven door Dr. Klaus Ebert
(Kogel)vissen groeien naar de maat van je aquarium
Letterlijk genomen klopt dit wel, maar het leed wat hierdoor veroorzaakt wordt is groot. Elke vis heeft en bepaalde "bioload" dit wordt gekoppeld aan een aantal liters dat deze vis "nodig" zou hebben. Deze liters zijn nodig om de hoeveelheid bacterien te huisvesten om alle ontlasting van een vis om te zetten naar onschadelijke elementen. Wanneer er niet aan deze litereis wordt voldaan en er niet overmatige waterwissels plaatsvinden, zwemt de vis dus in zijn eigen ontlasting rond. Wanneer dit het geval is wordt dit ook door de vis opgemerkt, deze zal minder gaan eten om hierdoor minder afvalstoffen te produceren. Dit resultaat in een groeistop. Daarnaast treffen we bij vissen die in deze situatie verkeren vaak ook groeistoornissen aan, waarbij vissen dus kromgroeien.
Er worden in de aquaristiek verschillende regels aangehouden met betrekking tot de bioload van een vis en een goede visbezetting in een aquarium. Regels die vaak gehoord zijn zijn 1cm vis per liter of 1cm vis per 3liter. Zeker deze laatste zal voor veel vissen voldoende zijn. helaas ligt dat bij kogelvissen (en ik neem aan bij andere roofvissen) net even iets anders. Kogelvissen zijn hele rommelige eters, waardoor het water extra belast wordt. Hierdoor hebben in verhouding kleinere kogelvissen een grotere bioload dan "gezelschaps"vissen.
Dierenwinkels hebben het beste voor met hun vissen, en weten vrijwel alles
Helaas is dit dus niet waar. Voor veel dierenwinkels geld nog steeds de omzet, daarnaast staan er in de meeste (oudere) aquariumboeken veel onwaarheden over kogelvissen. Daarnaast gaat het vaak al fout bij de importeur/handelaar, de kogelvissen krijgen een foute naam en komen onder deze foute naam in de dierenwinkel terecht. Veel brakwater kogelvissen worden in zoetwater geboren en dus ook hier gevangen. Men gaat er dan maar direct simpel van uit dat deze dieren dus in zoetwater leven, dit terwijl in de natuur de brakwater soorten in hun eerste jaar richting zeewater migreren.
Ook in de aquariumboeken komen kogelvissen met veel onjuiste informatie aan bod. Hoe triest ik het vind om te lezen dat een T. Mbu in de elsevier encyclopedie wordt beschreven als een kogel die maar 15cm wordt en in gevangenschap nog kleiner, terwijl deze soort maar liefst 65cm wordt, zeer snel groeit en een aquarium nodig heeft van minimaal 3000 liter. De T. biocellatus niet alleen in de boeken maar ook in de aquariumwinkels vaak door het leven gaat als Tetraodon palembangensis, in de encyclopedie gesproken wordt van een 100% zoetwater vis die maar liefst 20cm wordt. Terwijl deze kogel een licht brakwater vis is die maximaal zo'n 8cm wordt. Over deze vis wordt vaak gezegd dat deze bij voldoende schuilplekjes redelijk met andere vissen kan worden gehouden. Stel je nu eens voor dat je in je boek deze kogelvis hebt gevonden en wilt aan gaan schaffen en je komt thuis met een Monotrete palembangensis, ipv en actieve kogel heb je een super inactieve kogel welke ook nog eens al je vissen zal opeten..